راهنمای کامل قلمه زدن درخت انگور: روش‌ها، نکات کلیدی و مراقبت‌های پس از کاشت

قلمه زدن درخت انگور: روش‌ها، نکات و مراقبت‌های لازم

درخت انگور یکی از پرطرفدارترین گیاهان باغی است که می‌توان آن را با روش‌های مختلفی تکثیر کرد. قلمه زدن درخت انگور یکی از رایج‌ترین و موفق‌ترین روش‌های ازدیاد این گیاه است که به دلیل سادگی و هزینه‌ی کم، مورد توجه باغداران قرار دارد. در این مقاله، روش‌های قلمه زدن انگور، نکات کلیدی برای افزایش موفقیت و مراقبت‌های پس از کاشت را بررسی می‌کنیم.

۱. انتخاب زمان مناسب برای قلمه زدن

زمان قلمه‌گیری تأثیر زیادی بر میزان ریشه‌زایی دارد. بهترین زمان برای قلمه زدن انگور به دو دسته تقسیم می‌شود:

✅ قلمه‌گیری در اواخر پاییز و زمستان:

• بهترین زمان برای گرفتن قلمه چوبی (سخت) است.
• زمانی که درختان در خواب زمستانی هستند، قلمه‌ها رشد بهتری دارند.
• از اواخر پاییز تا اوایل بهار، یعنی آبان تا اسفند، می‌توان قلمه‌ها را گرفت و در شرایط مناسب نگهداری کرد.

✅ قلمه‌گیری در بهار و تابستان:

• این روش برای قلمه‌های نیمه‌چوبی و سبز (نرم) مناسب است.
• برای تکثیر سریع در شرایط گلخانه‌ای یا باغی کاربرد دارد.
• نیاز به مراقبت و آبیاری بیشتری دارد.

۲. انتخاب و آماده‌سازی قلمه انگور

برای داشتن یک قلمه موفق، انتخاب شاخه‌های سالم و مناسب ضروری است. مراحل آماده‌سازی قلمه به شرح زیر است:

🔹 انتخاب شاخه مناسب:

✔ شاخه‌هایی را انتخاب کنید که یک‌ساله، سالم، بدون آفت و بیماری باشند.
✔ قطر شاخه باید بین ۰.۵ تا ۱ سانتی‌متر باشد (تقریباً به اندازه یک مداد).
✔ شاخه‌هایی که در معرض نور خورشید بوده‌اند، ریشه‌زایی بهتری دارند.

🔹 برش قلمه:

✔ طول قلمه باید ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر باشد.
✔ هر قلمه باید حداقل ۳ تا ۴ جوانه داشته باشد.
✔ برش انتهای پایینی قلمه را به‌صورت مورب (۴۵ درجه) انجام دهید تا جذب آب بهتر شود.
✔ انتهای بالایی قلمه را به‌صورت صاف ببرید تا از خشک شدن جلوگیری شود.

🔹 نگهداری قلمه قبل از کاشت:

✔ اگر قلمه‌ها را در زمستان تهیه کرده‌اید، می‌توانید آن‌ها را تا بهار در کیسه پلاستیکی مرطوب داخل یخچال یا زیر خاک اره مرطوب در انبار سرد نگهداری کنید.

۳. روش‌های کاشت قلمه انگور

برای کاشت قلمه‌ی انگور، چند روش مختلف وجود دارد که بسته به شرایط آب‌وهوایی و تجهیزات شما، می‌توان یکی از آن‌ها را انتخاب کرد.

🔹 روش کاشت مستقیم در زمین:

✅ مراحل:

1. در اواخر زمستان یا اوایل بهار، قلمه‌ها را مستقیماً در زمین اصلی بکارید.
2. خاک باید حاصلخیز، سبک و دارای زهکشی مناسب باشد.
3. قلمه را ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر در خاک فرو ببرید، طوری که حداقل دو جوانه بیرون از خاک بماند.
4. پس از کاشت، آبیاری انجام دهید و خاک را مرطوب نگه دارید.

✅ مزایا:
✔ روش ساده و بدون نیاز به تجهیزات خاص
✔ قلمه‌ها از ابتدا به شرایط محیطی عادت می‌کنند

✅ معایب:
❌ درصد موفقیت کمتر در مقایسه با روش‌های دیگر
❌ نیاز به مراقبت بیشتر در برابر خشک شدن یا یخ‌زدگی

🔹 روش کاشت در گلدان یا خزانه

✅ مراحل:

1. گلدان‌هایی با قطر ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر آماده کنید.
2. از خاک سبک شامل مخلوط ماسه، پرلیت و خاک باغچه استفاده کنید.
3. انتهای قلمه را در هورمون ریشه‌زایی فرو ببرید و سپس در گلدان بکارید.
4. گلدان را در محیط گرم (۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد) و مرطوب قرار دهید.
5. بعد از ۲ تا ۳ ماه، قلمه‌های ریشه‌دار شده را به زمین اصلی منتقل کنید.

✅ مزایا:
✔ درصد موفقیت بالاتر نسبت به کاشت مستقیم
✔ امکان کنترل بهتر رطوبت و دما

✅ معایب:
❌ نیاز به فضای بیشتر برای نگهداری گلدان‌ها
❌ هزینه‌ی اولیه بیشتر نسبت به کاشت مستقیم

🔹 روش قلمه زدن درخت انگور در آب

✅ مراحل:

1. قلمه‌ها را در ظرفی پر از آب قرار دهید (بهتر است آب هر دو روز یک‌بار تعویض شود).
2. ظرف را در محلی نورگیر اما به‌دور از نور مستقیم خورشید قرار دهید.
3. پس از حدود ۳ تا ۴ هفته، ریشه‌ها شروع به رشد می‌کنند.
4. قلمه‌های ریشه‌دار شده را به گلدان یا زمین اصلی منتقل کنید.

✅ مزایا:
✔ روشی ساده و بدون نیاز به خاک
✔ امکان مشاهده‌ی رشد ریشه‌ها قبل از کاشت

✅ معایب:
❌ ریشه‌های تشکیل‌شده در آب، ضعیف‌تر از ریشه‌های رشدکرده در خاک هستند
❌ درصد موفقیت کمتر در مرحله‌ی انتقال به خاک

۴. مراقبت‌های بعد از کاشت قلمه

پس از کاشت قلمه، نگهداری صحیح آن نقش مهمی در موفقیت تکثیر دارد.

🔹 آبیاری:

• در هفته‌های اول، خاک باید همیشه مرطوب باشد اما نباید غرقابی شود.
• بعد از ریشه‌دار شدن، آبیاری را کاهش دهید تا ریشه‌ها به‌دنبال جذب آب، قوی‌تر شوند.

🔹 نور:

• قلمه‌های کاشته‌شده نیاز به نور کافی اما غیرمستقیم دارند.
• پس از انتقال به باغ، باید در مکانی قرار بگیرند که حداقل ۶ ساعت نور خورشید دریافت کنند.

🔹 کوددهی:

• در ۲ ماه اول نیازی به کوددهی نیست.
• پس از استقرار، استفاده از کودهای فسفر و پتاسیم برای تقویت رشد ریشه توصیه می‌شود.

🔹 محافظت در برابر سرما و آفات:

• در زمستان، از پوشش‌های حفاظتی برای قلمه‌های جوان استفاده کنید.
• بررسی منظم برای جلوگیری از حمله‌ی شته‌ها و کنه‌ها ضروری است.

پشنهاد خواندن نوشته ها و مقالات بیشتر 
✅ بهترین زمان هرس درخت انگور
✅ علت بار ندادن درخت انگور
✅ راهنمای خرید نهال
✅  کوددهی درخت انگور
✅ آبیاری نهال انگور 

💡 نتیجه‌گیری

قلمه زدن درخت انگور یکی از مؤثرترین روش‌های تکثیر درخت انگور است که در صورت رعایت اصول صحیح، می‌تواند درصد موفقیت بالایی داشته باشد. انتخاب قلمه‌ی مناسب، زمان‌بندی درست، استفاده از هورمون‌های ریشه‌زایی و مراقبت کافی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در این روش است.

💡 نهالستان تک فیدان با ارائه‌ی مشاوره و عرضه‌ی نهال‌های انگور باکیفیت، به باغداران کمک می‌کند تا باغات پربار و سالمی داشته باشند. برای دریافت مشاوره و خرید نهال‌های انگور اصلاح‌شده، می‌توانید از خدمات این نهالستان بهره‌مند شوید.